Lubimy chodzić do teatru.Rozmawiamy o tym, co widzieliśmy.Pisze J. - T. czasem coś dodaje...
Blog > Komentarze do wpisu
Msza za miasto Arras - Teatr Powszechny (1994)

Teatr Narodowy – "Msza za miasto Arras" – nie byliśmy na premierze (wszystko jeszcze przed nami), ale w związku z tym wyciągamy z domowego archiwum zapis tego, co zanotowaliśmy na temat spektaklu w reżyserii Krzysztofa Zaleskiego sprzed lat dwudziestu...

Z archiwum J.:

Książka Andrzeja Szczypiorskiego, zaadaptowana na scenę przez Igora Sawina, powstała chyba w roku 1971. Pracę nad nią autor rozpoczął po wydarzeniach Marca 68 , więc opisując wypadki, które rozegrały się w Arras w wieku XV, Szczypiorski sprzeciwia się fanatyzmowi i nietolerancji w każdym miejscu i momencie. I kontekst Marca nie jest tu bez znaczenia.

Zdobiony fotel na podeście - to jedyny rekwizyt tego spektaklu. Snujący przed nami (przez półtorej godziny) swoją opowieść Jan używa jeszcze chusteczki. Można więc napisać, że na scenie jest tylko aktor – aktor doskonały – Janusz Gajos. Od samego początku zostałem obezwładniony – nawet tą dość długą ciszą zanim padły pierwsze, wypowiadane z wysiłkiem, monotonnie, chwilami wręcz niewyraźnie, słowa. Ta swoista spowiedź starego człowieka (znakomita charakteryzacja!), z czasem się zmienia, bohater jakby młodnieje, a mówienie o okrucieństwie wspominanych zdarzeń zaczyna sprawiać mu przyjemność, tak w każdym razie to odczytałem. Jan, któremu początkowo nawet siedzenie sprawia trudność, w miarę upływu czasu i rozwoju opowieści, zaczyna chodzić szybkim, nerwowym krokiem, by po chwili znowu zapaść się w fotelu. Gdy wylicza zbrodnie popełniona na żydowskich mieszkańcach Arras, rytmicznie uderza ręką w poręcz, a podchodząc do krawędzi sceny i wołając „Panowie!!!” także nas widzów przywołuje na świadków swojej spowiedzi.
Gajos doskonale kontroluje swoje zachowanie, nie pozwala na odgrywanie i ogrywanie sytuacji, po prostu mówi. A mówił tak, że gdy skończył na widowni zapanowała długa cisza, jakbyśmy nie mogli wyjść z tego wspomnianego na początku obezwładnienia.


MSZA ZA MIASTO ARRAS – ANDRZEJ SZCZYPIORSKI
reżyseria: Krzysztof Zaleski
premiera: 3 września 1994

sobota, 23 maja 2015, chodzimydoteatru
Tagi: Gajos

Polecane wpisy